Жүктілік кезіндегі балық, Омега-3 және тамақтану: аңыздар мен шындық

Болашақ аналар жүктілік кезінде тамақтану туралы бір-біріне қайшы келетін ақпаратқа жиі тап болады. «Тыйым салынған өнімдер» тізімі шексіз сияқты көрініп, алаңдаушылық тудыруы мүмкін. Ендеше, шындық пен аңызды ажыратып көрейік — әсіресе балық, Омега-3 және басқа да маңызды өнімдер туралы сөз болғанда.

Кейде Омега-3 май қышқылдары қанның ұюына кері әсер етіп, босану кезінде қауіпті болуы мүмкін деген пікір айтылады. Алайда ғылыми зерттеулер мұны растамайды.
Керісінше, Омега-3-тің пайдасы кез келген теориялық қауіптен әлдеқайда жоғары. Майлы балықта (скумбрия, сардина, майшабақ) болатын бұл май қышқылдары ұрықтың миы мен көру қабілетінің қалыпты дамуына ықпал етеді әрі болашақ ананың денсаулығы үшін де маңызды.

Ұлыбританияның Ұлттық денсаулық сақтау қызметі (NHS) әйелдерге жүктілікке дейін тәулігіне 400 мкг фолий қышқылын қабылдауды бастап, оны жүктіліктің бірінші триместрінде жалғастыруды ұсынады.
Бұл шара баланың жүйке түтігі ақауларының, соның ішінде омыртқаның бітіспеуі (spina bifida) қаупін азайтады.

Алкогольдің аз мөлшері айқын зиян келтірмеуі мүмкін деген пікір болғанымен, жүктілік кезінде қауіпсіз алкоголь мөлшері жоқ.
Сіз тұтынғанның бәрі балаға да жетеді. Сондықтан ең дұрыс шешім — жүктілік кезінде алкогольден толықтай бас тарту және оны жоспарлау кезеңінен бастап шектеу.

1. Жүкті әйелдер листериоз бен токсоплазмозды жұқтыру қаупін азайту үшін тағам гигиенасын қатаң сақтауы тиіс.Негізгі ұсыныстар:
   • жемістерді, көкөністерді және жидектерді мұқият жуу;
   • пышақтарды, тақтайларды және жұмыс беттерін үнемі тазалау;
   • ас үй сүлгілерін жиі ауыстыру;
   • ыстық тағамды жақсылап қыздыру (70 °C-тан жоғары);
   • шикі және дайын өнімдерді бөлек сақтау;
   • етке, балыққа және көкөніске арналған ыдыстарды бөлек пайдалану немесе дайындау кезеңдерінің арасында мұқият жуу.

Аулақ болу керек балық түрлерінің ұзын тізімі балықтың өзі зиян деген әсер қалдыруы мүмкін. Алайда бұл дұрыс емес.
Кейбір ірі жыртқыш балықтар (мысалы, жаңа ауланған тунец, ірі шортан немесе белгілі бір көлемдегі палтус) уытты заттар болуы мүмкін болғандықтан шектеледі.
Дегенмен балық жүкті әйел рационының маңызды бөлігі болып қала береді, өйткені оның құрамында Омега-3, ақуыз, йод және D дәрумені бар.

Жүкті әйелдерге суши жеуге болады, егер:

• рұқсат етілген балық түрлері қолданылса;
• өнімдер жаңа әрі сапалы болса;
• қатаң гигиена талаптары сақталса.

Ең бастысы — сенімді орындарды таңдау және шектеу тізіміндегі балықтан бас тарту.

Қазіргі таңда жүктілік кезінде белгілі бір өнімдерден бас тарту баланың аллергиясын алдын алады деген ғылыми дәлелдер жоқ.
Керісінше, болашақ ананың әртүрлі әрі құнарлы тамақтануы баланың ұзақ мерзімді денсаулығына оң әсер ететіні белгілі.

Қажетсіз қоспаларды қабылдау дәрумендер мен минералдардың артық мөлшеріне әкелуі мүмкін, әсіресе бірнеше кешен қатар қолданылса.

Ұсыныстар:

• фолий қышқылын міндетті түрде қабылдау;
• дәрігердің нұсқауларын сақтау;
• қоректік заттарды алдымен тағамнан алуға ұмтылу;
• дозаны қатаң сақтау;
• құрамы ұқсас қоспаларды қатар қабылдамау.

Қорытынды

Жүктілік кезінде аңыздарға емес, ғылыми негізделген ұсыныстарға сүйену маңызды. Дұрыс таңдалған балық пен Омега-3 пайдалы, алкогольге қатаң тыйым салынады, ал әртүрлі тамақтану мен гигиена ана мен сәбидің денсаулығында шешуші рөл атқарады.